Liên kết website

Bản đồ hành chính

Lượng truy cập

Đang xem: 22
Hôm nay: 273
Trong tuần: 554
Trong tháng: 2858
Tất cả: 934281
Chuyên mục - Cử tri Đại biểu - Diễn đàn của đại biểu
Lá buông, một dụng cụ viết chữ Cổ của người dân tộc Khmer

Tại Hội nghị khoa học về văn hóa người Khmer Nam bộ do Bộ Văn hóa tổ chức tại Cần Thơ vào năm 1981, các Nhà khoa học đã thống nhất kết luận chữ viết của người Khmer Nam bộ ra đời vào đầu thế kỹ thứ II. Lúc đầu người Khmer viết chử trên đá, sau đó viết trên vỏ cây và sau nữa là biết dùng lá buông làm phương tiện viết chữ thuận lợi hơn.

Cho nên Lá buông là phương tiện viết chữ cổ trước giấy của người Khmer Nam bộ. Cũng xin nói thêm Giấy là một sản phẩm của nền văn minh nhân loại với lịch sử phát triển lâu đời hàng nghìn năm. Từ thời cổ đại, người Ai Cập đã biết làm ra giấy từ sợi của cây papyrus mọc bên bờ sông Nil.

Lúc đầu phương pháp sản xuất giấy khá đơn giản: người ta nghiền ướt các nguyên liệu từ sợi thực vật (như gỗ, tre, nứa...) thành bột nhão rồi trải ra từng lớp mỏng và sấy khô. Nhờ quá trình này các sợi thực vật sẽ liên kết với nhau tạo thành tờ giấy. Nhiều thế kỷ trôi qua, mãi đến giữa thế kỷ thứ VIII phát minh này của người Trung Hoa mới được phổ biến đến các nước Hồi giáo ở Trung Á. Sau đó, quy trình sản xuất giấy được du nhập vào châu Âu. Đến thế kỷ XIV các xưởng sản xuất giấy đã xuất hiện ở Tây Ban Nha, Italia, Pháp và Đức. Khi đó, giấy được sản xuất bằng phương pháp thủ công, nguyên liệu là bông và vải lanh vụn.

Cây Buông và lá Buông có hình dáng giống cây cọ, cây thốt nốt, được tìm thấy ở một số vùng thuộc các tỉnh Tây Nam bộ Việt Nam. Lá buông có độ bền cao, để lâu không mục, không bị mối mọt ăn lá, không bị phân hủy, nên dù trãi qua nhiều thế kỹ mà những kinh phật, hay tài liệu cổ được ghi trên lá buông vẫn còn được lưu giữ và con nguyên giá trị. Người Khmer gọi sách lá buông là SaTra

Sách lá Buông  hay sách Sa Tra, được lưu giữ ở các Chùa phật Khmer dùng ghi chép lại kinh Phật, chuyện tiểu sử tiền kiếp đức Phật Thích Ca, bộ Tam Tạng kinh; truyện Ramayana, truyện Catêlok (rút ra bài học ở đời) hay truyện kể dân gian, tục ngữ, thành ngữ, câu đối đặc biệt… sách ghi chép để lưu giữ tại các Chùa cho Sư sãi thuyết pháp vào các lễ hội định kỳ trong năm, theo tín ngưỡng dân gian, với các nghi thức của Bà la môn giáo và Phật giáo Nam tông như Lễ Bonchoôs Seinia (Kiết giới), Lễ Phật đản, Ka thinh (dâng y cà sa), Lễ cúng Trăng, hay Tết Đolta, Chol Sanăm Thmây… và cúng kỳ yên phum sóc, mừng cơm mới.

Ông Thạch Tư, là một trong số ít nghệ nhân còn viết được chữ trên lá buông cho biết, viết chữ lá Buông làm rất công phu, đầu tiên người ta tìm chọn những búp lá Buông non, đều to bản, rồi gói cột lại, không cho phát triển hay xòe ra tiếp xúc với ánh sáng để giấy lá non, mềm giữ được màu trắng ngà. Cột khoảng 2,3 tháng thì chặt búp mang về, dùng miếng ván gỗ có kích thước 6cm x 60 cm kẹp vào xấp lá rồi cắt theo cỡ tấm ván, sau đó đem phơi khô. dùng que sắt có mũi nhọn viết chữ lên lá. Mỗi lá kinh chỉ ghi được 5 hàng (người giỏi chữ viết mỗi ngày cũng chỉ được một lá!)Viết xong, lấy lọ nồi pha với dầu trong, hoặc nước trái cau non chà lên, lau sạch chữ sẽ hiện rõ và càng để lâu, mặt lá càng bóng, chữ viết càng lấp lánh. Kinh lá phải luôn giữ nơi thoáng, ráo, bọc trong vải cẩn thận.

Hiện nay, trong các ngôi Chùa, hoặc bảo tàng văn hóa Khmer ở đồng bằng Sông Cửu Long đều lưu giữ và trưng bày sách lá buông để lưu truyền cho con cháu về bề dầy văn hóa của dân tộc mình ./.

Đại biểu Nguyễn Thành Nghiệp

Quay lại In bài viết

Các tin liên quan

Hình hoạt động

Tin xem nhiều