Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long phát biểu thảo luận nội dung liên quan đến công tác đào tạo

Thực tiễn cho thấy, trong bối cảnh nhiều tỉnh đã thực hiện sáp nhập, số lượng cán bộ, công chức được giải quyết nghỉ theo chế độ khá lớn, trong khi khối lượng công việc ở cấp xã ngày càng nhiều, phạm vi địa bàn rộng hơn, tính chất công việc phức tạp hơn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải quan tâm đúng mức đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Khối lượng công việc tăng, yêu cầu năng lực ngày càng cao: Sau sáp nhập tỉnh và thực hiện phân cấp, phân quyền, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh, cấp huyện đã được chuyển giao về cho cấp xã. Cấp xã không chỉ thực hiện các nhiệm vụ hành chính thông thường mà còn trực tiếp tham gia giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến quản lý đất đai, xây dựng, đầu tư, môi trường, an sinh xã hội, chuyển đổi số, cải cách hành chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo của người dân...v.v.v.

Trong khi đó, địa bàn quản lý của cấp xã sau sáp nhập rộng hơn, dân số đông hơn, yêu cầu phục vụ Nhân dân ngày càng cao, đòi hỏi cán bộ, công chức phải có trình độ chuyên môn vững, kỹ năng tổng hợp tốt và tinh thần trách nhiệm cao. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hiện nay chưa đồng đều, còn tồn tại những hạn chế nhất định.

          Thực trạng cán bộ, công chức cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu: Qua phản ánh từ cơ sở, hiện nay vẫn còn tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức cấp xã chưa đáp ứng đầy đủ theo kịp yêu cầu mới khi nhiều nhiệm vụ được chuyển từ cấp huyện, cấp tỉnh về xã, nhất là các lĩnh vực: Đất đai, xây dựng, quy hoạch, giải phóng mặt bằng; Đầu tư công; Tài chính - ngân sách xã, đấu thầu, mua sắm công;  Chuyển đổi số....v.v.v... Một số cán bộ còn lúng túng khi tiếp cận những nhiệm vụ mới được phân cấp; kỹ năng tham mưu, xử lý tình huống thực tiễn còn hạn chế; khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính chưa theo kịp yêu cầu. Đáng chú ý, tại một số phòng, bộ phận chuyên môn cấp xã, tuy có cán bộ giữ vai trò quản lý, điều hành nhưng lại thiếu kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực được phân công phụ trách. Điều này dẫn đến tình trạng việc chỉ đạo, tham mưu còn mang tính hình thức, phải trông chờ vào hướng dẫn cấp trên hoặc cá nhân có kinh nghiệm, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng giải quyết công việc. Nguyên nhân của thực trạng trên có nhiều, trong đó có việc công tác đào tạo, bồi dưỡng cần theo kịp yêu cầu thực tiễn; nội dung đào tạo tránh dàn trải, nặng lý thuyết, thiếu kỹ năng thực hành; chú trọng đúng mức đến đào tạo chuyên sâu theo vị trí việc làm.

Sáp nhập tỉnh - yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực cơ sở: Việc sáp nhập tỉnh không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn kéo theo sự thay đổi căn bản về phương thức quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Khi bộ máy được tinh gọn, số lượng cán bộ giảm, thì yêu cầu đối với mỗi cán bộ còn lại càng cao hơn. Cán bộ cấp xã trong giai đoạn hiện nay phải “đa nhiệm”, vừa am hiểu pháp luật, vừa có kỹ năng quản lý, vừa có khả năng tiếp dân, giải quyết vấn đề phát sinh tại cơ sở. Trong bối cảnh đó, nếu không có chiến lược đào tạo, bồi dưỡng bài bản, lâu dài thì rất khó để xây dựng được đội ngũ cán bộ cấp xã đủ năng lực gánh vác nhiệm vụ ngày càng nặng nề. Dư luận cho rằng, đầu tư cho đào tạo nguồn nhân lực ở cấp xã chính là đầu tư cho sự bền vững của bộ máy hành chính nhà nước từ gốc.

Đào tạo phải gắn với thực tiễn và vị trí việc làm: Công tác đào tạo nguồn nhân lực cho chính quyền hai cấp, nhất là cấp xã, cần được đổi mới mạnh mẽ theo hướng thiết thực, hiệu quả. Đào tạo không chỉ dừng lại ở việc cấp bằng, chứng chỉ mà phải gắn chặt với yêu cầu thực tiễn, với từng vị trí việc làm cụ thể. Theo đó, cần tập trung đào tạo chuyên sâu về các lĩnh vực đang được phân cấp mạnh cho cấp xã như quản lý đất đai, xây dựng, tài chính - ngân sách, giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số, kỹ năng tiếp dân, đối thoại và xử lý khiếu nại, tố cáo. Đồng thời, chú trọng đào tạo kỹ năng quản lý, kỹ năng lãnh đạo cho đội ngũ cán bộ giữ vị trí chủ chốt ở cấp xã. Bên cạnh đào tạo kiến thức, cần đặc biệt quan tâm đến việc rèn luyện phẩm chất đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ Nhân dân, những yếu tố mang tính quyết định đối với hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Tôi cho rằng đây là biện pháp then chốt từ gốc để thực hiện tốt nhất các nhiệm vụ mà Đảng và nhà nước giao. Từ thực tiễn nêu trên, thiết nghĩ  các cấp, các ngành cần quan tâm hơn nữa đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trong giai đoạn hiện nay như:

Cần xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực dài hạn, đồng bộ với quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và phân cấp, phân quyền. Việc đào tạo phải đi trước một bước, tránh tình trạng “vừa làm vừa học” trong khi yêu cầu công việc ngày càng cao. Đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, tăng cường đào tạo theo tình huống, theo vụ việc cụ thể; mời chuyên gia, cán bộ có kinh nghiệm thực tiễn tham gia giảng dạy; kết hợp đào tạo tập trung với đào tạo trực tuyến để phù hợp với điều kiện công tác của cán bộ cơ sở. Gắn đào tạo với công tác quy hoạch, bố trí, sử dụng cán bộ, bảo đảm người được đào tạo đúng chuyên môn sẽ được bố trí đúng vị trí việc làm, tránh lãng phí nguồn lực. Hướng tới đào tạo nguồn nhân lực cho chính quyền hai cấp không chỉ nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ mà còn hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ “đủ đức, đủ tài, đủ tâm”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Chất lượng đội ngũ công chức sẽ quyết định hiệu quả công việc

Trong bối cảnh nhiệm vụ ngày càng nặng nề, yêu cầu phục vụ Nhân dân ngày càng cao, đội ngũ cán bộ cấp xã chính là lực lượng trực tiếp, gần dân, sát dân nhất. Chất lượng của đội ngũ này sẽ quyết định hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở và niềm tin của Nhân dân đối với bộ máy nhà nước. Thực tiễn sáp nhập tỉnh và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho chính quyền hai cấp, đặc biệt là cấp xã. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ năng lực, phẩm chất và tinh thần trách nhiệm không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là giải pháp lâu dài, mang tính chiến lược. Việc đầu tư đúng mức cho công tác đào tạo sẽ góp phần xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý và phục vụ Nhân dân trong tình hình mới, đúng với mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

 MINH BÌNH - VL