Ảnh: Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng phát biểu (nguồn: báo tuổi trẻ)
Sau khi xem xét, ngày 31/12/2025, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn số 1113/TANDTC-PC về việc trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long. Nội dung trả lời cụ thể như sau:
Đối với kiến nghị liên quan đến tình tiết “trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” quy định tại Điều 125 Bộ luật Hình sự, Tòa án nhân dân tối cao cho biết nội dung này đã được hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 Bộ luật Hình sự. Theo đó, trường hợp hành vi trái pháp luật của nạn nhân mang tính đè nén, áp bức, lặp đi lặp lại, dẫn đến sự kích động kéo dài và bùng phát khiến người phạm tội không tự kiềm chế được, thì có thể được xem xét là “kích động mạnh” để áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Cử tri tỉnh Vĩnh Long phát biểu ý kiến
Đối với các kiến nghị liên quan đến các tình tiết “có tính chất côn đồ”, “hung khí nguy hiểm”, “thủ đoạn có khả năng gây hại cho nhiều người” quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự, Tòa án nhân dân tối cao cho biết: tình tiết “có tính chất côn đồ” đã được hướng dẫn cụ thể tại khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP. Theo đó, đây là trường hợp người phạm tội có thái độ coi thường pháp luật, thường xuyên gây rối an ninh, trật tự, sẵn sàng dùng vũ lực, có hành vi hung hãn coi thường tính mạng, sức khỏe của người khác một cách vô cớ, do bộc phát hoặc chỉ vì những lý do nhỏ nhặt nhưng sẵn sàng dùng vũ lực, hoặc thường xuyên thực hiện hành vi uy hiếp người khác nhằm buộc họ phải khuất phục.
Đối với tình tiết “hung khí nguy hiểm”, nội dung này đã được giải thích tại mục 3 Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Theo đó, “dùng hung khí nguy hiểm” là trường hợp sử dụng vũ khí hoặc phương tiện nguy hiểm theo hướng dẫn tại các tiểu mục 2.1 và 2.2 mục 2 Phần I Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
Riêng đối với kiến nghị liên quan đến tình tiết “thủ đoạn có khả năng gây hại cho nhiều người” và các khái niệm “hành vi khác”, “thủ đoạn khác” quy định tại khoản 1 Điều 168 và khoản 1 Điều 170 Bộ luật Hình sự, Tòa án nhân dân tối cao cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục rà soát, tổng kết thực tiễn xét xử để xem xét ban hành văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất; đồng thời kiến nghị Quốc hội nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật có liên quan nếu thấy cần thiết.
Tòa án nhân dân tối cao khẳng định sẽ tiếp tục ghi nhận, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn thi hành pháp luật, nhằm bảo đảm việc áp dụng Bộ luật Hình sự được thống nhất, góp phần nâng cao hiệu quả công tác xét xử trong thời gian tới.
N. Thị Đào