Kỳ họp diễn ra từ ngày 6/4 đến ngày 23/4/2026, với sự tham dự của 500 đại biểu Quốc hội do cử tri cả nước tín nhiệm bầu ra. Các đại biểu không chỉ đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân mà còn mang trên vai trách nhiệm quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước trong giai đoạn mới.
Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu Quốc hội dự khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)
Định hướng chiến lược
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, đồng thời ghi nhận những đóng góp quan trọng của Quốc hội khóa XV trong đổi mới lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước. Tổng Bí thư nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới, đất nước đặt ra yêu cầu cao hơn về thể chế, mô hình tăng trưởng, quản trị quốc gia và nâng cao đời sống nhân dân. Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn, xứng đáng với vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Để đáp ứng yêu cầu đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung vào 4 nhiệm vụ trọng tâm: Một là, đổi mới công tác lập pháp, xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, khả thi, kiến tạo phát triển; khắc phục tình trạng chồng chéo, bảo đảm luật đi vào cuộc sống và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Hai là, nâng cao hiệu quả giám sát tối cao, tập trung vào các vấn đề lớn, “điểm nghẽn” của phát triển; tăng cường trách nhiệm giải trình và giám sát dựa trên dữ liệu, kết quả cụ thể. Ba là, nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, bảo đảm quyết sách đúng, trúng, kịp thời, có tầm nhìn dài hạn, sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia. Bốn là, đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ số, tăng tính linh hoạt, gần dân và phản ứng chính sách nhanh hơn.
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh mỗi đại biểu Quốc hội cần nâng cao bản lĩnh, trách nhiệm, gắn bó với Nhân dân, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết. Đồng thời bày tỏ tin tưởng Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành tốt trọng trách, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Quang cảnh phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sáng ngày 06/4/2026 (Ảnh: media.quochoi.vn)
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện hoạt động của Quốc hội nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong bối cảnh mới. Theo đó, Quốc hội cần tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi và sát thực tiễn, bảo đảm pháp luật thực sự là công cụ hiệu quả để điều chỉnh các quan hệ xã hội và thúc đẩy phát triển. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng giám sát tối cao, bảo đảm bộ máy nhà nước hoạt động minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, tăng cường trách nhiệm giải trình trước Nhân dân.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sáng ngày 06/4/2026 (Ảnh: media.quochoi.vn)
Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, số hóa, trọng tâm là xây dựng “Quốc hội số”, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong công tác lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng. Cùng với đó là nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội, mở rộng sự tham gia của người dân, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp vào quá trình xây dựng chính sách, qua đó nâng cao tính thực tiễn và đồng thuận xã hội.
Kiện toàn bộ máy và định hình phương hướng hoạt động
Trong kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khóa XVI triển khai chương trình làm việc toàn diện với nhiều nội dung mang tính nền tảng, có ý nghĩa quyết định đối với toàn nhiệm kỳ. Trọng tâm là kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao của Nhà nước thông qua việc bầu và phê chuẩn các chức danh chủ chốt như Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ cùng nhiều chức danh quan trọng khác trong hệ thống chính trị. Quốc hội cũng quyết định cơ cấu tổ chức và số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ mới; phê chuẩn việc bổ nhiệm các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên Chính phủ; đồng thời phê chuẩn danh sách Hội đồng Quốc phòng và An ninh theo đề nghị của Chủ tịch nước.
Song song với công tác nhân sự, Quốc hội xem xét và thông qua các nghị quyết quan trọng về tổ chức bộ máy và chương trình lập pháp toàn khóa, tạo nền tảng pháp lý cho hoạt động trong 5 năm tới. Bên cạnh đó, Quốc hội thảo luận sâu rộng về các định hướng phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, nâng cao đời sống nhân dân và củng cố vị thế quốc gia.
Xây dựng nền tảng pháp lý cho nhiệm kỳ mới
Một trong những nội dung cốt lõi của kỳ họp là thiết lập nền tảng pháp lý cho toàn bộ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Quốc hội xác định chương trình lập pháp toàn khóa với các ưu tiên như phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, chuyển đổi năng lượng, cải cách hành chính, bảo đảm an sinh xã hội và quyền con người.
Đồng thời, Quốc hội tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho đổi mới sáng tạo, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững. Công tác giám sát và trách nhiệm giải trình được tăng cường nhằm bảo đảm quyền lực nhà nước được kiểm soát chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả.
Khẳng định niềm tin và vị thế quốc gia
Chủ tịch Quốc hội khẳng định, thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã tiếp tục củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Cùng với đó, thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và các hội nghị Trung ương đã góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Sau hơn 40 năm đổi mới, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế, hội nhập quốc tế, quốc phòng - an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Trách nhiệm và kỳ vọng đối với Quốc hội khóa XVI
Trong bối cảnh đất nước đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh trách nhiệm lớn lao của Quốc hội và từng đại biểu. Quốc hội khóa XVI cần tiếp tục phát huy thành tựu các nhiệm kỳ trước, đồng thời nêu cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị; đổi mới tư duy lập pháp theo hướng hiện đại; tăng cường phản biện chính sách sâu sắc, khách quan; đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết. Các đại biểu Quốc hội được kỳ vọng sẽ là những đại diện tiêu biểu về trí tuệ, đạo đức và tinh thần phụng sự, góp phần xây dựng Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả, gần dân và vì dân.
Kết luận
Khai mạc Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI là dấu mốc chính trị quan trọng, đặt nền móng pháp lý toàn diện cho nhiệm kỳ 2026-2031. Những quyết sách được thông qua tại kỳ họp sẽ định hướng cho hoạt động lập pháp, giám sát và quản trị quốc gia trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh nhiều cơ hội và thách thức đan xen, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, xứng đáng với niềm tin của nhân dân, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.
KIẾN QUỐC