Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Ban Kinh tế - Ngân sách là cơ quan của Hội đồng nhân dân, có trách nhiệm thẩm tra các dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án thuộc lĩnh vực phụ trách trước khi trình Hội đồng nhân dân xem xét, quyết định; đồng thời thực hiện chức năng giám sát việc thi hành pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân trong phạm vi được phân công. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng khẳng định vị trí, vai trò của Ban trong quy trình hoạch định chính sách ở địa phương.

Cùng với đó, Luật Ngân sách nhà nước quy định rõ Hội đồng nhân dân các cấp quyết định dự toán, phân bổ và phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương; giám sát việc quản lý, sử dụng ngân sách. Trong quy trình này, Ban Kinh tế - Ngân sách giữ vai trò nòng cốt trong công tác thẩm tra các báo cáo, tờ trình về ngân sách, bảo đảm các quyết định tài chính được cân nhắc kỹ lưỡng, đúng quy định, phù hợp với khả năng cân đối và mục tiêu phát triển của địa phương.

Đối với lĩnh vực đầu tư công, Luật Đầu tư công đặt ra yêu cầu chặt chẽ trong việc quyết định chủ trương đầu tư, phân bổ vốn, quản lý và giám sát các chương trình, dự án. Trong đó, Ban Kinh tế - Ngân sách thực hiện thẩm tra các dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân, góp phần bảo đảm việc lựa chọn dự án có trọng tâm, tránh dàn trải, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Từ nền tảng pháp lý đó, gắn với thực tiễn của tỉnh Vĩnh Long - nơi quy mô nền kinh tế đang trên đà phát triển, nhu cầu đầu tư phát triển ngày càng lớn - yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Kinh tế - Ngân sách càng trở nên cấp thiết. Công tác thẩm tra cần đi sâu phân tích hiệu quả kinh tế - xã hội, tính bền vững và tác động dài hạn của các chính sách, dự án; đồng thời bảo đảm tính công khai, minh bạch và kỷ luật tài chính.

Trong nhiệm kỳ mới, Ban Kinh tế - Ngân sách xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hoạt động, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Công tác giám sát được thực hiện toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh rủi ro như quản lý thu - chi ngân sách, đầu tư công, quản lý tài sản công và các chương trình mục tiêu.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động thẩm tra, giám sát sẽ góp phần nâng cao năng lực phân tích, dự báo, bảo đảm các quyết sách được ban hành kịp thời, chính xác và sát thực tiễn. Song song đó, tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp sẽ tạo thêm kênh thông tin đa chiều, nâng cao chất lượng phản biện chính sách.

Công tác xây dựng đội ngũ công chức tiếp tục được xác định là yếu tố then chốt. Đội ngũ công chức làm công tác kinh tế - ngân sách cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn sâu, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu ngày càng cao của quá trình phát triển.

Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần đổi mới và hành động quyết liệt, Ban Kinh tế - Ngân sách nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ tiếp tục phát huy vai trò theo đúng quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính – ngân sách, sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguồn lực, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn mới.

Tác giả: Mạnh Thắng