
Phiên thảo luận tại Tổ đại biểu số 12
Tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Trí Cường, Phó Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Tỉnh đoàn Vĩnh Long - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Thi đua, khen thưởng; đồng thời, đại biểu cũng đánh giá cao việc rà soát, tổng kết thực tiễn, nhận diện tương đối đầy đủ những khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai Luật Thi đua, khen thưởng hiện hành, làm cơ sở để đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định theo hướng linh hoạt đảm bảo sát với tình hình thực tiễn. Tuy nhiên, để dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng được hoàn thiện và triển khai thực hiện đạt hiệu quả cao hơn nữa, đại biểu Quốc hội Trần Trí Cường đề nghị cơ quan soạn thảo cần quan tâm một số nội dung như sau:
Một là, liên quan đến quy định về tỷ lệ xét tặng danh hiệu chiến sỹ thi đua. Đại biểu thống nhất với việc giao Chính phủ quy định cụ thể nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện; việc quy định tỷ lệ là cần thiết để lựa chọn những cá nhân tiêu biểu, xuất sắc nhằm giữ vững giá trị và ý nghĩa của các danh hiệu thi đua. Tuy nhiên, để phát huy tối đa tinh thần “Thành tích đến đâu khen thưởng đến đó”, kiến nghị Chính phủ khi quy định chi tiết cần có cơ chế “mở” về tỷ lệ đối với các tập thể, cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc, thành tích đột xuất hoặc các đơn vị đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số để kịp thời động viên, khuyến khích những nhân tố mới, tiêu biểu.

Đại biểu Quốc hội Trần Trí Cường phát biểu
Hai là, về tiêu chuẩn khen thưởng theo công trạng đối với tập thể. Luật Thi đua, khen thưởng hiện hành quy định tiêu chuẩn khen thưởng công trạng đối với tập thể phải có thành tích “liên tục từ 05 năm hoặc 10 năm trở lên… đến thời điểm đề nghị công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, tỷ lệ đánh giá, xếp loại tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ không quá 20% trong tổng số tập thể hoàn thành tốt nhiệm vụ nhưng thực tế cho thấy, để một tập thể duy trì thành tích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ liên tục trong 05 năm hoặc 10 năm là không khả thi vì rất khó đạt được; quy định này đã trở thành “điểm nghẽn” làm hạn chế việc ghi nhận, khen thưởng đối với các tập thể có nhiều nỗ lực, đóng góp trong thời gian dài, việc xác định công trạng lâu dài là cần thiết, tuy nhiên quy định theo hướng “liên tục” trong thời gian dài như trên là chưa phù hợp với thực tiễn. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn, có thể xem xét tổng thể cả quá trình phấn đấu, không nhất thiết phải liên tục tuyệt đối, nhằm kịp thời động viên, khuyến khích các tập thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Ba là, tại khoản 3 Điều 1 về việc sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 11 dự thảo Luật quy định “4. Thủ trưởng cơ quan, đơn vị các cấp chịu trách nhiệm chi tiền thưởng cho cá nhân, tập thể, hộ gia đình do cấp mình khen thưởng và đề nghị khen thưởng…..nguồn từ quỹ thi đua, khen thưởng do cấp mình quản lý”. Tuy nhiên, đề nghị xem xét quy định theo nguyên tắc cấp nào khen thưởng thì cấp đó thực hiện chi tiền thưởng nhằm đảm bảo rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.
Kết thúc phát biểu, đại biểu Trần Trí Cường nhấn mạnh việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng không chỉ khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay mà còn tạo hành lang pháp lý hiện đại, minh bạch và đảm bảo tính khả thi cao; qua đó, phát huy tối đa vai trò của phong trào thi đua, khen thưởng và giúp phong trào thật sự lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa.
Cùng tham gia đóng góp ý kiến đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, đại biểu Quốc hội Vũ Hùng Vương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long cho biết hiện nay việc quy định tiêu chuẩn giữa các loại Huân chương chưa có sự thống nhất, chưa đảm bảo tính thứ bậc, theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng hiện hành thì tiêu chuẩn “Huân chương Lao động” hạng Nhất phải có thành tích đặc biệt xuất sắc trong khi tiêu chuẩn của “Huân chương Độc lập” hạng Nhì, hạng Ba và “Huân chương Quân công” hạng Nhì, hạng Ba chỉ quy định có thành tích xuất sắc, đây được xem là nhóm Huân chương cao hơn nhưng quy định như thế là chưa tương thích, thiếu thống nhất, chưa phản ánh đúng giá trị của từng loại Huân chương. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo cần xem xét điều chỉnh quy định tiêu chuẩn đạt danh hiệu “Huân chương Độc lập” hạng Nhì, hạng Ba và “Huân chương Quân công” hạng Nhì, hạng Ba phải cao hơn tiêu chuẩn của các Huân chương hạng Nhất thuộc nhóm thấp hơn nhằm đảm bảo tính thứ bậc, tính logic, giá trị tôn vinh trong hệ thống khen thưởng và tạo cơ sở áp dụng thống nhất các chế độ chính sách có liên quan.

Đại biểu Quốc hội Vũ Hùng Vương phát biểu
Ngoài ra, đại biểu cho rằng hiện nay tiêu chuẩn một số hình thức khen quy định thời gian tính thành tích khen thưởng từ 05 năm trở lên hoặc từ 10 năm trở lên; tuy nhiên, thực tiễn triển khai quy định thời gian như thế là rất dài không đảm bảo tính khả thi, giảm tính tiêu biểu, tính điển hình của thành tích được khen thưởng; chưa phản ánh đúng thực chất yêu cầu tính tôn vinh của từng thanh tích. Vì vậy, đề nghị cần quy định khung thời gian cụ thể, rõ ràng đối với thành tích đề nghị khen thưởng, đúng với công trạng; đồng thời, yêu cầu thành tích phải có tính nổi trội, tiêu biểu trong giai đoạn đó nhằm đảm bảo khen thưởng có trọng tâm, đúng người, đúng việc.
Quỳnh Như