Tham gia thảo luận, ông Thạch Phước Bình – Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long – bày tỏ sự thống nhất cao với dự kiến Chương trình giám sát năm 2027 của Quốc hội. Đồng thời, ông đã đề xuất nhiều kiến nghị quan trọng nhằm tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức giám sát, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát không chỉ trong năm 2027 mà còn cho các giai đoạn tiếp theo.

Quốc hội thảo luận ở hội trường về các dự án luật và dự kiến Chương trình  giám sát của Quốc hội năm 2027 sáng ngày 23/4/2026 (Ảnh: media.quochoi.vn)

Liên quan đến nội dung chương trình giám sát, đại biểu Thạch Phước Bình nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục tinh gọn, lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm để tránh tình trạng dàn trải. Theo đại biểu, với khối lượng báo cáo dự kiến rất lớn - khoảng 34 báo cáo tại Kỳ họp thứ 3 và 27 báo cáo tại Kỳ họp thứ 4 - nếu không được sàng lọc kỹ lưỡng sẽ khó bảo đảm chiều sâu trong giám sát.

Từ thực tiễn đó, đại biểu kiến nghị Quốc hội cần tập trung tối đa nguồn lực vào những vấn đề nổi cộm, bức xúc trong đời sống kinh tế - xã hội, những lĩnh vực cử tri đặc biệt quan tâm, cũng như các khu vực tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí lớn như quản lý tài sản công và đầu tư công. Mục tiêu của giám sát, theo đại biểu, không chỉ dừng lại ở việc phản ánh thực trạng, mà phải đi đến cùng vấn đề, làm rõ nguyên nhân và xác định cụ thể trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức có liên quan.

Đối với các dự án quan trọng quốc gia và hệ thống hạ tầng chiến lược, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng cần có sự đổi mới căn bản trong cách tiếp cận giám sát. Theo đó, hoạt động giám sát không nên chỉ dừng lại ở việc kiểm tra tiến độ giải ngân hay thi công, mà phải hướng tới đánh giá toàn diện hiệu quả đầu tư và tác động kinh tế - xã hội thực tế của dự án.

Đại biểu nhấn mạnh, việc giám sát cần tập trung trả lời những câu hỏi cốt lõi như: liệu dự án có đạt được các mục tiêu chiến lược đã đề ra hay không, và có tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nguồn lực quốc gia do tình trạng đội vốn, chậm tiến độ hay không. Đây là những tiêu chí quan trọng để đánh giá thực chất hiệu quả của các dự án quy mô lớn.

Đặc biệt, đại biểu đề nghị cần thực hiện nghiêm quy định về xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, cơ quan trong việc thực hiện các kết luận sau giám sát. Theo đại biểu, chỉ khi hoạt động giám sát gắn liền với cơ chế giải trình minh bạch, đi kèm với các biện pháp xử lý kiên quyết đối với những tồn tại, hạn chế kéo dài, thì mới có thể tạo ra chuyển biến thực chất trong quản trị quốc gia và củng cố niềm tin của nhân dân.

Đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình thảo luận ở hội trường  sáng ngày 23/4/2026 (Ảnh: media.quochoi.vn)

Bên cạnh đó, đại biểu Thạch Phước Bình đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đưa hoạt động giám sát “gần hơn với thực tiễn”. Theo đại biểu, giám sát không thể tách rời đời sống, mà cần bám sát hơi thở của xã hội thông qua việc tăng cường khảo sát thực địa, đối thoại trực tiếp với người dân và doanh nghiệp. Đây là kênh thông tin quan trọng giúp nhận diện những bất cập “sát sườn” trong quá trình thực thi chính sách.

Cùng với đó, hoạt động chất vấn và tranh luận tại nghị trường cũng cần tiếp tục được đổi mới theo hướng ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, hạn chế trùng lặp và tăng tính đối thoại. Đại biểu cho rằng, chất vấn chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi đến cùng sự việc và quan trọng hơn là phải gắn với các cam kết cụ thể, có lộ trình và thời hạn rõ ràng từ phía các thành viên Chính phủ và người đứng đầu các ngành.

Một nội dung then chốt khác được đại biểu đề cập là phải coi “hậu giám sát” là khâu đột phá để nâng cao hiệu lực thực thi. Thực tế cho thấy, việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát có lúc còn thiếu quyết liệt. Do đó, cần thiết lập cơ chế giám sát bắt buộc, yêu cầu các cơ quan chịu sự giám sát phải báo cáo định kỳ và công khai kết quả thực hiện. Đặc biệt, việc xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, nhất là người đứng đầu, cần được thực hiện nghiêm túc, coi đây là thước đo quan trọng để đánh giá tính thực chất của hoạt động giám sát, tránh tình trạng hình thức.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đại biểu cũng đề nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông phục vụ hoạt động giám sát. Việc hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về giám sát, bảo đảm minh bạch và cập nhật kịp thời, sẽ giúp đại biểu Quốc hội có điều kiện tiếp cận thông tin một cách độc lập, khách quan, từ đó nâng cao chất lượng phân tích và quyết định chính sách.

Đáng chú ý, đại biểu Thạch Phước Bình nhấn mạnh vai trò giám sát độc lập, thường xuyên của từng đại biểu Quốc hội. Theo đó, mỗi đại biểu cần chủ động xây dựng kế hoạch giám sát riêng, bám sát địa bàn và lĩnh vực phụ trách, qua đó nâng cao tính chủ động và chiều sâu trong hoạt động giám sát. Việc theo dõi liên tục sẽ giúp phát hiện sớm các bất cập ngay từ khi chính sách bắt đầu triển khai, góp phần xử lý vấn đề từ gốc, không để tích tụ thành những “điểm nóng” trong xã hội.

Để hiện thực hóa các yêu cầu trên, đại biểu kiến nghị cần hoàn thiện đồng bộ các cơ chế hỗ trợ. Trong đó, ưu tiên xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin phục vụ giám sát; thiết lập cơ chế huy động chuyên gia, nhà khoa học và những người có kinh nghiệm thực tiễn tham gia hỗ trợ đại biểu; đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng giám sát hiện đại. Cùng với đó là cơ chế trách nhiệm rõ ràng trong cung cấp thông tin và thực hiện các kết luận giám sát, đi kèm với việc công khai kết quả xử lý để cử tri và xã hội cùng theo dõi, giám sát.

KIẾN QUỐC