Quốc hội họp phiên bế mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI  sáng ngày 24/4/2026 (Ảnh: media.quochoi.vn)

Diễn ra ngay sau thành công tốt đẹp của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI mang dấu ấn của tinh thần đổi mới, đoàn kết, dân chủ, trí tuệ và hành động quyết liệt. Kỳ họp khai mạc trọng thể vào sáng 6/4/2026, được tổ chức theo hai đợt: đợt 1 từ ngày 6/4 đến ngày 12/4/2026, đợt 2 từ ngày 20/4 đến ngày 24/4/2026. Trong tuần làm việc đầu tiên, Quốc hội làm việc cả ngày thứ Bảy, Chủ nhật, thể hiện tinh thần chủ động, khẩn trương, quyết tâm cao trong xử lý các nội dung lớn, quan trọng của đất nước.

Tại kỳ họp, Quốc hội đã xem xét 30 nội dung, nhóm nội dung, bao gồm 14 nội dung thuộc công tác lập pháp; 7 nhóm nội dung về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề quan trọng khác; đồng thời tiếp nhận 9 nhóm báo cáo để đại biểu Quốc hội nghiên cứu. Quốc hội đã biểu quyết thông qua 9 luật, 31 nghị quyết, trong đó có 5 nghị quyết quy phạm pháp luật, 18 nghị quyết về công tác tổ chức, nhân sự, 7 nghị quyết về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề quan trọng khác, cùng 1 Nghị quyết chung của kỳ họp.

Đáng chú ý, trong quá trình diễn ra kỳ họp, Quốc hội đã ba lần điều chỉnh, bổ sung chương trình trên cơ sở đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan. Việc bổ sung 8 nội dung vào chương trình cho thấy Quốc hội khóa XVI tiếp tục phát huy tinh thần linh hoạt, chủ động, bám sát yêu cầu thực tiễn, kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng và đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành đất nước.

Kiện toàn bộ máy nhà nước: Trọng tâm đặc biệt của kỳ họp đầu nhiệm kỳ

Công tác tổ chức, nhân sự là nội dung trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng tại Kỳ họp thứ Nhất. Đây là bước đi quyết định nhằm kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước, tạo cơ sở để bộ máy nhà nước khóa mới vận hành ổn định, thông suốt, hiệu lực và hiệu quả ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực hiện nghi lễ tuyên thệ (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Tại kỳ họp, Quốc hội đã thông qua 18 nghị quyết về công tác tổ chức, nhân sự; quyết định số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ cấu tổ chức của Chính phủ, cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ; bầu và phê chuẩn 44 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước; phê chuẩn 8 Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Tuyệt đại đa số các nghị quyết về nhân sự được Quốc hội thông qua với tỷ lệ tán thành tuyệt đối, thể hiện sự thống nhất ý chí rất cao, sự tín nhiệm của đại biểu Quốc hội đối với đội ngũ lãnh đạo mới.

Chủ tịch Quốc hội khoá XVI Trần Thanh Mẫn tuyên thệ nhậm chức   (Ảnh: media.quochoi.vn)

Điểm nổi bật là công tác nhân sự được Quốc hội tập trung tiến hành và hoàn thành ngay trong 2,5 ngày đầu tiên của kỳ họp. Quy trình được triển khai chặt chẽ, khoa học, đúng định hướng của Đảng, đúng quy định pháp luật. Hồ sơ nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng; thông tin liên quan đến nhân sự được cung cấp đầy đủ, rõ ràng, kịp thời; công tác bỏ phiếu, kiểm phiếu được thực hiện khẩn trương, chính xác.

Các nhân sự được bầu và phê chuẩn là những cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trưởng thành từ thực tiễn, trải qua nhiều vị trí công tác, có năng lực, kinh nghiệm, tư duy đổi mới, quyết liệt trong hành động. Cơ cấu nhân sự bảo đảm tính kế thừa, ổn định, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã tuyên thệ theo quy định của Hiến pháp và phát biểu nhậm chức trước Quốc hội, đồng bào và cử tri cả nước. Những lời tuyên thệ trang trọng thể hiện rõ trách nhiệm, danh dự, cam kết chính trị và quyết tâm cao của các chức danh lãnh đạo trong việc thực hiện trọng trách mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Quyết định các vấn đề lớn về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách

Bên cạnh công tác nhân sự, Quốc hội đã dành nhiều thời gian thảo luận, xem xét và quyết định các vấn đề quan trọng về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề lớn khác của đất nước.

Tại kỳ họp, Quốc hội đã thảo luận các báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình triển khai những tháng đầu năm 2026; phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; đồng thời quyết định các kế hoạch 5 năm, gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, đầu tư công trung hạn.

Quốc hội thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025 vào sáng ngày 21/4/2026

(Ảnh: media.quochoi.vn)

Đây là những quyết sách có ý nghĩa chiến lược, xuyên suốt nhiệm kỳ, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trên cơ sở phân tích bối cảnh trong nước và quốc tế, đặc biệt là những biến động gia tăng tại khu vực Trung Đông và tác động đến kinh tế toàn cầu, Quốc hội đã thảo luận, đề ra các giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Việc Quốc hội xem xét, quyết định đồng bộ các kế hoạch, chương trình 5 năm ngay tại kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ có ý nghĩa rất quan trọng. Điều này tạo điều kiện để Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương sớm triển khai nhiệm vụ, đưa các mục tiêu phát triển đi vào thực tiễn ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.

Không khí thảo luận tại hội trường và tại tổ diễn ra sôi nổi, thẳng thắn, trách nhiệm. Riêng nhóm vấn đề về kế hoạch, chương trình 5 năm đã có 221 lượt ý kiến phát biểu tại tổ; 102 lượt đại biểu đăng ký phát biểu tại hội trường, trong đó có 85 lượt ý kiến phát biểu. Các thành viên Chính phủ đã trực tiếp giải trình, làm rõ nhiều nội dung đại biểu quan tâm, thể hiện tinh thần cầu thị, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội với Chính phủ.

Thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

Một nội dung quan trọng khác được Quốc hội xem xét tại kỳ họp là việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết thành lập thành phố Đồng Nai, đồng thời tập trung góp ý về điều kiện, tiêu chuẩn thành lập; định hướng phát triển sau khi thành lập; quy hoạch đô thị; nâng cao tiêu chuẩn đô thị loại I; phát triển hạ tầng; bảo vệ môi trường; sắp xếp, xử lý trụ sở, tài sản công; kiện toàn tổ chức bộ máy và biên chế trong hệ thống chính trị địa phương.

Với tỷ lệ tán thành cao, đạt 98,15% số đại biểu tham gia biểu quyết, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đây là quyết định có ý nghĩa quan trọng, mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực thúc đẩy liên kết vùng, phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và hạ tầng kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Nâng cao chất lượng giám sát, bám sát yêu cầu thực tiễn

Tại kỳ họp, Quốc hội cũng đã xem xét, thảo luận và thông qua Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027. Các ý kiến đại biểu tập trung phân tích sự cần thiết, tính khả thi, tính ổn định của chương trình giám sát, bảo đảm lựa chọn đúng và trúng những vấn đề được cử tri, Nhân dân quan tâm.

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết Chương trình giám sát năm 2027 và Nghị quyết thành lập Đoàn giám sát chuyên đề về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính”.

Việc lựa chọn chuyên đề này cho thấy Quốc hội bám sát những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, nhất là sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính. Đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, phòng chống lãng phí, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, Quốc hội đã nghe báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Theo báo cáo, đã có 1.238 trên tổng số 1.256 kiến nghị được giải quyết, trả lời cử tri, đạt tỷ lệ 98,6%. Các đại biểu đề nghị tiếp tục nâng cao chất lượng tiếp nhận, xử lý, trả lời kiến nghị; hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và tăng cường trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền.

Dấu ấn lập pháp ngay tại kỳ họp đầu tiên

Một điểm nhấn rất đáng chú ý là ngay tại kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ, Quốc hội khóa XVI đã triển khai mạnh mẽ công tác lập pháp. Quốc hội đã thông qua 9 luật và 5 nghị quyết quy phạm pháp luật, góp phần khẩn trương thể chế hóa các quan điểm, chủ trương lớn của Đảng, Nghị quyết Đại hội XIV và các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Các nội dung lập pháp được xem xét, thông qua tập trung vào nhiều lĩnh vực thiết yếu như quyền con người, quyền công dân, tư pháp, hộ tịch, tiếp cận thông tin, tín ngưỡng tôn giáo, công chứng, trợ giúp pháp lý, thi đua khen thưởng, đối ngoại, thuế, đất đai, phát triển văn hóa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế và chế định luật sư công.

Dù có nhiều nội dung được xem xét theo trình tự, thủ tục rút gọn để đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn, các dự án luật, dự thảo nghị quyết vẫn được chuẩn bị công phu, bảo đảm chặt chẽ, chất lượng, đúng quy định pháp luật. Các đại biểu Quốc hội đã thảo luận kỹ lưỡng với 858 lượt ý kiến phát biểu tại tổ; 192 lượt đại biểu đăng ký phát biểu tại hội trường, trong đó có 164 lượt ý kiến phát biểu và 3 lượt tranh luận.

Các luật, nghị quyết quy phạm pháp luật được thông qua đều đạt tỷ lệ tán thành rất cao, từ 95% trở lên. Trong đó, một số nội dung đạt tỷ lệ 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành như Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi; Nghị quyết về một số quy định thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Hoàn thiện thể chế cho phát triển Thủ đô, bảo đảm quyền công dân và hội nhập quốc tế

Trong số các dự án luật được thông qua, Luật Thủ đô sửa đổi là một nội dung có ý nghĩa đặc biệt. Luật tạo nền tảng pháp lý vững chắc, lâu dài cho sự phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới, xứng đáng là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế.

Các đại biểu Quốc hội đã tập trung góp ý về cơ chế phân quyền, thẩm quyền đầu tư, chính sách phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển y tế, giáo dục, an sinh xã hội, hạ tầng giao thông, logistics, bảo vệ môi trường, tài chính - ngân sách, thu hút đầu tư và liên kết vùng. Luật Thủ đô sửa đổi được thông qua với tỷ lệ 99,19% và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Luật Hộ tịch sửa đổi cũng nhận được sự quan tâm lớn, tập trung vào các nội dung như quyền và nghĩa vụ đăng ký hộ tịch, khai thác và chia sẻ dữ liệu hộ tịch, đăng ký khai sinh, khai tử, giám hộ, nhận cha mẹ con, đăng ký hộ tịch cho công dân Việt Nam ở nước ngoài và giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch đã cấp. Luật được thông qua với tỷ lệ tán thành 99,19%.

Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, xác định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước, trình tự thủ tục cung cấp thông tin, xử lý thông tin công khai không chính xác và các trường hợp công dân không được tiếp cận thông tin. Luật được thông qua với tỷ lệ tán thành 99,80%.

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi được thông qua với tỷ lệ 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này, nhất là đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, quản lý tài sản, hoạt động giáo dục, y tế, từ thiện, nhân đạo của tổ chức tôn giáo.

Kịp thời tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực phát triển

Tại kỳ họp, Quốc hội đã thông qua nhiều luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật hiện hành trong các lĩnh vực công chứng, trợ giúp pháp lý, thi đua khen thưởng, thuế và đối ngoại.

Đặc biệt, việc bổ sung vào chương trình kỳ họp dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thuế, gồm Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, cùng Nghị quyết về một số quy định thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, cho thấy Quốc hội luôn đồng hành với Chính phủ trong điều hành chính sách tài khóa.

Các chính sách được ban hành nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh; điều chỉnh linh hoạt các sắc thuế đối với xăng dầu; kéo dài chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy bằng pin; góp phần bình ổn kinh tế vĩ mô, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tiêu dùng.

Quốc hội cũng thông qua 5 nghị quyết quy phạm pháp luật về các cơ chế, chính sách đặc thù trong lĩnh vực thuế, đất đai, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, phát triển văn hóa và chế định luật sư công. Những nghị quyết này được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý để tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa và hội nhập quốc tế.

Đổi mới công tác phục vụ, truyền thông và chuyển đổi số trong hoạt động Quốc hội

Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI cũng ghi nhận nhiều đổi mới trong công tác phục vụ đại biểu, cung cấp thông tin, tài liệu và ứng dụng công nghệ số.

Công tác cung cấp tài liệu được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đa dạng, tăng cường tài liệu điện tử, giảm tối đa tài liệu giấy. Văn phòng Quốc hội đã cung cấp 206 đầu sách, tài liệu tham khảo, trong đó có 56 đầu tài liệu bản giấy và 150 đầu tài liệu điện tử; tiếp nhận, trả lời 19 yêu cầu cung cấp thông tin với 36 câu hỏi của đại biểu Quốc hội.

Trong bối cảnh xây dựng Quốc hội số, Chính phủ số, Kỳ họp tiếp tục triển khai đồng bộ ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và đại biểu Quốc hội. App Quốc hội 2.0 tiếp tục được hoàn thiện, tích hợp trợ lý ảo AI, hỗ trợ đại biểu tra cứu, nghiên cứu tài liệu nhanh chóng, chính xác, thuận tiện hơn.

Công tác thông tin, tuyên truyền về kỳ họp được thực hiện kịp thời, chính xác, thu hút sự quan tâm lớn của cử tri và Nhân dân. Theo thống kê, đã có 36.851 tin, bài trên báo điện tử, tin tức trực tuyến tuyên truyền về Kỳ họp thứ Nhất. Các cơ quan báo chí đã phản ánh toàn diện, sâu sắc các nội dung quan trọng, không chỉ tường thuật diễn biến mà còn phân tích, bình luận những vấn đề lớn được đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm.

Khẳng định tinh thần đổi mới, hành động và trách nhiệm của Quốc hội khóa XVI

Nhìn tổng thể, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn, với nhiều nội dung hệ trọng về tổ chức bộ máy, nhân sự cấp cao, lập pháp, kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, giám sát và các vấn đề quan trọng của đất nước.

Thành công của kỳ họp là kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời, xuyên suốt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt; sự phối hợp chặt chẽ giữa Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước và các cơ quan hữu quan.

Trong thời gian diễn ra kỳ họp, kể cả thời gian nghỉ giữa hai đợt, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức nhiều phiên họp, có phiên họp ngoài giờ, để xem xét, cho ý kiến kỹ lưỡng đối với các nội dung trình Quốc hội, nhất là các nội dung mới được bổ sung vào chương trình.

Với tinh thần đổi mới, đoàn kết, dân chủ, trí tuệ, chủ động, khẩn trương và trách nhiệm cao, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã tạo dấu ấn mạnh mẽ ngay từ đầu nhiệm kỳ. Những quyết sách được thông qua tại kỳ họp không chỉ giải quyết các yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn đặt nền móng quan trọng cho cả nhiệm kỳ, góp phần đưa các chủ trương lớn của Đảng sớm đi vào cuộc sống, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và Nhân dân cả nước.

Trong thời gian tới, Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Chính phủ và các cơ quan liên quan để tổ chức triển khai thi hành hiệu quả các luật, nghị quyết đã được thông qua, bảo đảm các quyết sách của Quốc hội sớm phát huy hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn.

PHƯỚC TIẾN