Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số (Ảnh: Báo Chính phủ)

Trước yêu cầu phát triển đó, việc xây dựng hành lang pháp lý, cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp để thúc đẩy công nghiệp công nghệ số được xem là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Ngày 14/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, đồng thời thể hiện định hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, trao quyền chủ động cho chính quyền địa phương trong việc cụ thể hóa chính sách phát triển phù hợp với điều kiện thực tế.

Luật giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định một số nội dung liên quan đến chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương, bao gồm: hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số; hỗ trợ dự án sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số; hỗ trợ dự án khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số; hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện dự án thiết kế chip bán dẫn; hỗ trợ doanh nghiệp, dự án tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn.

Việc giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định các chính sách này thể hiện sự ghi nhận vai trò của địa phương trong quá trình phát triển công nghiệp công nghệ số. Bởi lẽ, mỗi địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội, nguồn lực, tiềm năng phát triển và nhu cầu khác nhau. Việc xây dựng chính sách ở cấp tỉnh giúp bảo đảm tính linh hoạt, sát thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện để địa phương chủ động lựa chọn các lĩnh vực ưu tiên, tập trung nguồn lực và phát huy lợi thế riêng trong quá trình chuyển đổi số.

Đối với tỉnh Vĩnh Long, việc nghiên cứu, xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển công nghiệp công nghệ số có ý nghĩa quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn mới. Trong điều kiện nền kinh tế ngày càng dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc tạo lập môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ số, các dự án khởi nghiệp sáng tạo, hoạt động nghiên cứu - phát triển và ứng dụng công nghệ sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng và tạo thêm động lực thu hút đầu tư.

Hội đồng nhân dân tỉnh với vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương có trách nhiệm xem xét, quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, trong đó có việc ban hành các cơ chế, chính sách phát triển phù hợp với quy định pháp luật và yêu cầu thực tiễn. Đối với lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, vai trò của Hội đồng nhân dân tỉnh không chỉ thể hiện ở việc quyết định chính sách hỗ trợ mà còn là quá trình cân nhắc, đánh giá toàn diện về tính cần thiết, tính khả thi, hiệu quả và khả năng bảo đảm nguồn lực để chính sách có thể triển khai trong thực tế.

Việc xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp công nghệ số cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển của địa phương, bảo đảm sự hài hòa giữa mục tiêu thúc đẩy đổi mới sáng tạo và yêu cầu quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Các nội dung như đối tượng hỗ trợ, tiêu chí lựa chọn, điều kiện được hưởng hỗ trợ, trình tự thủ tục thực hiện, mức hỗ trợ, cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của chính sách.

Quang cảnh phiên họp thẩm tra của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Vĩnh Long (Ảnh: Thảo Tiên - Báo Vĩnh Long)

Trong quá trình xem xét, xây dựng cơ chế hỗ trợ, Hội đồng nhân dân tỉnh giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chính sách được thiết kế theo hướng đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương và đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng hỗ trợ dàn trải, trùng lặp; đồng thời bảo đảm nguồn lực nhà nước được tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và lan tỏa hiệu quả phát triển.

Một trong những nội dung có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển công nghiệp công nghệ số là phát triển nguồn nhân lực. Công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được nghiên cứu, làm chủ, ứng dụng và thương mại hóa bởi đội ngũ nhân lực có năng lực. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút chuyên gia, phát triển đội ngũ nhân lực công nghệ số sẽ góp phần tạo nền tảng lâu dài cho quá trình phát triển bền vững của tỉnh.

Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có năng lực tiếp cận cơ hội phát triển, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các dự án nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới. Sự hỗ trợ phù hợp của Nhà nước trong giai đoạn đầu sẽ giúp giảm bớt rào cản về nguồn lực, thúc đẩy quá trình hình thành sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Việc phát triển công nghiệp công nghệ số cũng đòi hỏi sự đồng bộ giữa các chính sách về doanh nghiệp, nhân lực, đổi mới công nghệ, nghiên cứu phát triển và thu hút đầu tư. Do đó, quá trình cụ thể hóa Luật Công nghiệp công nghệ số tại địa phương cần được nghiên cứu theo hướng thống nhất, tránh chồng chéo, bảo đảm sự liên kết giữa các chương trình, đề án phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Với vai trò là cơ quan quyết định chính sách ở địa phương, Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Long có trách nhiệm góp phần xây dựng nền tảng thể chế thuận lợi cho phát triển công nghiệp công nghệ số; đồng thời bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu phát triển nhanh và yêu cầu phát triển bền vững, giữa khuyến khích đổi mới sáng tạo và quản lý hiệu quả nguồn lực nhà nước.

Việc nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp công nghệ số trong thời gian tới sẽ là bước đi quan trọng để tỉnh Vĩnh Long chủ động tham gia vào quá trình phát triển kinh tế số, xây dựng chính quyền số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Thông qua việc cụ thể hóa các quy định của Luật Công nghiệp công nghệ số phù hợp với điều kiện thực tiễn, tỉnh Vĩnh Long có thêm cơ sở để hình thành hệ sinh thái công nghệ số, phát huy vai trò của doanh nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn mới.

Mạnh Thắng