Việc triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức, người lao động trong cơ quan về quyền được biết, quyền tiếp cận thông tin của công dân; đồng thời góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương trong tình hình mới.

Quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp năm 2013 ghi nhận. Việc bảo đảm quyền này không chỉ giúp người dân được tiếp cận các thông tin cần thiết phục vụ đời sống, sản xuất, kinh doanh và thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình mà còn tạo điều kiện để Nhân dân tham gia giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, góp phần xây dựng chính quyền hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Thông qua việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin, người dân có điều kiện nắm bắt kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; hiểu rõ hơn về hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước; từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tham gia đóng góp ý kiến, phản biện xã hội và thực hiện tốt quyền làm chủ của mình.

Đối với hoạt động của cơ quan dân cử, việc công khai, minh bạch thông tin góp phần tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân với cử tri và Nhân dân; giúp cử tri theo dõi, giám sát hoạt động của cơ quan dân cử, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng chính sách, pháp luật, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với bộ máy nhà nước.

Theo kế hoạch, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh xác định việc triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin phải được thực hiện đồng bộ, thường xuyên, gắn với nhiệm vụ chuyên môn của từng phòng; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình công khai thông tin, tiếp nhận, xử lý và cung cấp thông tin thuộc phạm vi quản lý.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Văn phòng quan tâm thực hiện là tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của Luật Tiếp cận thông tin và các văn bản hướng dẫn thi hành đến toàn thể cán bộ, công chức trong cơ quan. Thông qua việc quán triệt tại các hội nghị, cuộc họp và đăng tải thông tin trên Trang thông tin điện tử Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh, đội ngũ cán bộ, công chức nâng cao nhận thức về trách nhiệm công khai, cung cấp thông tin, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin chính đáng của tổ chức, cá nhân theo quy định pháp luật.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, Văn phòng tập trung rà soát, tham mưu phân công đầu mối thực hiện nhiệm vụ cung cấp thông tin; công khai thông tin về đầu mối tiếp nhận yêu cầu cung cấp thông tin trên Trang thông tin điện tử của Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, cá nhân biết, liên hệ và thực hiện quyền yêu cầu cung cấp thông tin.

Theo quy định của Luật Tiếp cận thông tin, việc cung cấp thông tin được thực hiện theo trình tự, thủ tục cụ thể. Khi có nhu cầu, công dân gửi yêu cầu cung cấp thông tin đến cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin bằng hình thức trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện, thư điện tử, thông qua các phương thức khác theo quy định. Nội dung yêu cầu phải xác định rõ thông tin cần cung cấp, họ tên, địa chỉ liên hệ của người yêu cầu và phương thức nhận thông tin.

Sau khi tiếp nhận yêu cầu, cơ quan cung cấp thông tin có trách nhiệm kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của yêu cầu; xác định thông tin được yêu cầu thuộc phạm vi quản lý của cơ quan mình hay không. Trường hợp thông tin thuộc trách nhiệm cung cấp, cơ quan có thẩm quyền tiến hành xử lý, chuẩn bị thông tin và cung cấp cho người yêu cầu theo hình thức phù hợp. Trường hợp thông tin không được tiếp cận, thuộc danh mục thông tin công dân không được tiếp cận hoặc thuộc trường hợp cung cấp thông tin có điều kiện thì cơ quan cung cấp thông tin phải trả lời, thông báo rõ lý do theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình thực hiện, cơ quan cung cấp thông tin phải bảo đảm thời hạn giải quyết yêu cầu, tính chính xác, đầy đủ của thông tin cung cấp; đồng thời thực hiện các biện pháp bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác, thông tin cá nhân và các nội dung khác thuộc phạm vi hạn chế tiếp cận theo quy định pháp luật.

Cùng với đó, các phòng thuộc Văn phòng có trách nhiệm rà soát, phân loại thông tin thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ thông tin được công khai, thông tin được tiếp cận có điều kiện và thông tin công dân không được tiếp cận. Trên cơ sở đó, việc xây dựng danh mục thông tin phải công khai và tổ chức công khai thông tin được thực hiện đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân, vừa bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước và an ninh mạng.

Trong quá trình thực hiện, Trang thông tin điện tử Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp tục được xác định là một trong những kênh quan trọng để công khai thông tin, cung cấp thông tin đến cử tri và Nhân dân. Văn phòng duy trì cập nhật, đăng tải các thông tin cần công khai theo quy định; đồng thời đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động của Đoàn ĐBQH, HĐND tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và cung cấp thông tin.

Để bảo đảm việc triển khai Luật Tiếp cận thông tin đi vào thực chất, Văn phòng chú trọng công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức; tổ chức trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về thực hiện quyền tiếp cận thông tin, quy trình cung cấp thông tin, trách nhiệm bảo vệ bí mật nhà nước và các yêu cầu về bảo đảm an toàn thông tin trong môi trường số.

Đặc biệt, Phòng Thông tin, Dân nguyện được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các phòng thuộc Văn phòng tham mưu lãnh đạo Văn phòng theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai thực hiện kế hoạch; rà soát, tham mưu phân công đầu mối tiếp nhận, cung cấp thông tin; tổng hợp kết quả thực hiện và tham mưu báo cáo theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Với chức năng tham mưu, giúp việc cho Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh xác định việc thực hiện tốt Luật Tiếp cận thông tin không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là trách nhiệm trong việc nâng cao chất lượng phục vụ cử tri, Nhân dân.

Việc bảo đảm thông tin được công khai, cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời sẽ góp phần tăng cường sự hiểu biết, đồng thuận xã hội; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; nâng cao hiệu quả giám sát của xã hội đối với hoạt động của cơ quan nhà nước; đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh cơ quan dân cử ngày càng dân chủ, công khai, minh bạch và chuyên nghiệp.

Thời gian tới, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh tiếp tục tăng cường kiểm tra, rà soát việc thực hiện các nhiệm vụ được giao; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình cung cấp thông tin; nghiên cứu đổi mới phương thức công khai thông tin phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, bảo đảm hoạt động của cơ quan ngày càng công khai, minh bạch, hiệu quả.

Có thể khẳng định, việc triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin là một trong những giải pháp quan trọng góp phần xây dựng chính quyền địa phương gần dân, trọng dân, phục vụ Nhân dân; đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh trong giai đoạn mới.

MINH BÌNH