Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội: Đỗ Văn Chiến, Nguyễn Hồng Diên, Nguyễn Thị Hồng chủ trì Hội nghị (Ảnh: media.quochoi.vn)

Hội nghị diễn ra trong hai ngày 28 và 29/9, tập trung thảo luận, cho ý kiến đối với 17 dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Đây là những dự án luật thuộc nhiều lĩnh vực quan trọng, có phạm vi tác động rộng đến tổ chức bộ máy, phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Dự phiên khai mạc có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; các Phó Chủ tịch Quốc hội; các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; lãnh đạo Văn phòng Quốc hội; các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Trung ương, địa phương và đại biểu Quốc hội hoạt động kiêm nhiệm của 34 tỉnh, thành phố.

Đại diện Chính phủ và các cơ quan liên quan có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng; đại diện Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, các bộ, ngành và cơ quan hữu quan.

Các đại biểu dự khai mạc Hội nghị sáng ngày 28/09/2026 (Ảnh: Linh Anh - Tạp chí điện tử Doanh nghiệp hội nhập)

Hội nghị phải thực sự là “bộ lọc chất lượng”

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Hội nghị diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng, khi năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Nhiều chủ trương lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân và đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật đang được khẩn trương thể chế hóa.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Quốc hội khóa XVI phải xử lý khối lượng công việc lập pháp lớn. Riêng Kỳ họp thứ 2 dự kiến xem xét khoảng 45 dự án luật, nghị quyết quy phạm pháp luật. Nhiều dự án có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh cũng như quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

Trước yêu cầu vừa bảo đảm tiến độ, vừa nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách lần này phải thực sự trở thành “bộ lọc chất lượng” trước khi các dự án luật được trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Theo Chủ tịch Quốc hội, quá trình xem xét mỗi dự án luật cần tập trung trước hết vào chất lượng chính sách, làm rõ pháp luật đang cần giải quyết vấn đề gì từ thực tiễn; sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung; giá trị mà chính sách mới mang lại; đối tượng chịu tác động; chi phí tuân thủ; nguồn lực thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, chủ thể.

Việc phân định giữa lập pháp và lập quy phải bảo đảm chặt chẽ, không đồng nghĩa với việc chuyển những vấn đề khó xuống nghị định, thông tư. Những vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền công dân, điều kiện kinh doanh, phân bổ nguồn lực, tổ chức quyền lực và trách nhiệm của cơ quan nhà nước phải được quy định đầy đủ, rõ ràng trong luật.

Bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi của hệ thống pháp luật

Một trong những yêu cầu được Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý là công tác xây dựng pháp luật phải được đặt trong tư duy hệ thống. Đối với các dự án luật có mối quan hệ chặt chẽ cùng được xem xét tại một kỳ họp, việc rà soát không thể chỉ thực hiện riêng lẻ đối với từng dự án mà phải đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật.

Các quy định về khái niệm, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, phân cấp, phân quyền, đất đai, tài chính, dữ liệu và thời điểm có hiệu lực cần được đối chiếu, rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, tránh chồng chéo hoặc tạo ra khoảng trống pháp lý. “Không để gỡ một điểm nghẽn ở luật này lại tạo thêm một điểm nghẽn ở luật khác”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Cùng với đó, mỗi quy định phải làm rõ chủ thể thực hiện, cấp thực hiện, nguồn lực và trách nhiệm. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu và trách nhiệm; yêu cầu chuyển đổi số phải được thực hiện thực chất, không số hóa những quy trình vốn đã bất hợp lý hoặc làm phát sinh thêm thủ tục dưới hình thức điện tử.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các văn bản quy định chi tiết phải được chuẩn bị đồng thời, hạn chế tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng phải chờ nghị định, thông tư mới có thể triển khai trên thực tế.

Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long tham gia nghiên cứu 17 dự án luật

Theo chương trình, Hội nghị tập trung thảo luận 17 dự án luật thuộc 5 nhóm lĩnh vực gồm: kinh tế, tài chính; an ninh; khoa học, công nghệ, môi trường; hành chính, tư pháp; văn hóa, xã hội.

Đại biểu Thạch Phước Bình - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: media.quochoi.vn)

Trong nhóm kinh tế, tài chính, các đại biểu thảo luận dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập; dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhóm lĩnh vực an ninh gồm dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

Nhóm khoa học, công nghệ, môi trường gồm dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực; Luật Bưu chính (sửa đổi).

Trong lĩnh vực hành chính, tư pháp, Hội nghị xem xét Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Nhóm văn hóa, xã hội gồm dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo; dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long (thứ hai từ phải sang) và các ĐBQH tham dự Hội nghị sáng ngày 28/9/2026 (Ảnh: media.quochoi.vn)

Tham dự Hội nghị, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long, cùng các ĐBQH tập trung nghiên cứu, thảo luận những nội dung lớn, các vấn đề còn có ý kiến khác nhau; đồng thời xem xét tính thống nhất, đồng bộ giữa các dự án luật với hệ thống pháp luật hiện hành, tính khả thi của chính sách và các điều kiện bảo đảm tổ chức thực hiện.

Việc tham dự và nghiên cứu các dự án luật tại Hội nghị là cơ sở quan trọng để các đại biểu tiếp tục xem xét toàn diện các chính sách, quy định trước khi Quốc hội thảo luận, quyết định tại Kỳ họp thứ 2; đồng thời góp phần phản ánh những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, nhất là các nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống Nhân dân, hoạt động của doanh nghiệp và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Lấy chất lượng làm thước đo của công tác lập pháp

Đối với đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các đại biểu phát biểu thẳng, ngắn gọn, đi đúng vào những vấn đề còn có ý kiến khác nhau; thể hiện rõ chính kiến, lập luận và phương án xử lý.

Đối với những dự án còn nhiều ý kiến khác nhau, đánh giá tác động chưa đầy đủ hoặc điều kiện thực hiện chưa bảo đảm, các đại biểu cần mạnh dạn đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trước khi trình Quốc hội xem xét. “Không lấy tiến độ thay cho chất lượng; không lấy số lượng luật được thông qua làm thước đo thành công của công tác lập pháp”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Quốc hội, công tác lập pháp phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo hành lang pháp lý cho phát triển. Một đạo luật tốt phải bảo đảm chất lượng từ khâu xây dựng chính sách, chặt chẽ trong quy định, thống nhất trong hệ thống và thông suốt khi tổ chức thực hiện.

Theo chương trình, Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI tiếp tục làm việc đến hết ngày 29/9.

 KIẾN QUỐC